Sultan Melikşah

Büyük Selçklu Devleti Sultanı. 1055 senesinin ağustos ayında dünyaya geldi.Babası  Sultan Alparslan‘dır. Babası tarafından özenle yetiştirildi.  Dokuz yaşına bastığında vezir Nizamülmülk’ün yanında savaşa katıldı. Melikşah Regan’da , babası Sultan Alparslan tarafından veliaht ilan edilir. Sultan Melikşah ‘ın veliahtliği halife tarafından kabul edilmesi gerekiyordu. Dönemin İslam halifesi El-Kaim bi-Emrillah Melikşah’ın veiahtliğini kabul edip tebrik etti (1071). Sultan Melikşah Mahmud, Tuğrul, Emir Humar, Ahmed, Berkyaruk, Muhammed Tapa, Davud ve Sencer adında 8 erkek evladı vardır. Mahmelek, Gevher(Cevher) ve Seyyide isimlerinde de üç kız evladı vardır. Terken Hatun, Zübeyde Hatun ve Taceddin Seferiye Hatun adlarında da üç eşi vardır.

Sultan Alparslan 1072’yılında bir batıni kalesini feth etti. Esir aldığı kalenin kumandanı bir an boşluk bularak sakladığı hançer ile Sultan Alparslan’ı şehit etti.  Ama Alparslan ölmeden önce başta Nizamülmülk ve askerlerine tekrar veliahtin Melikşah olduğunu belirtti . Nizamülmülk ve askerler Melikşah’a itaat edeceklerine yemin ettiler.  Alparslan’ın şehadetinden sonra 1072’de Sultan Melikşah tahta çıktı.

Sultan Melikşah

Alparslan’ın şehadetinden sonra Büyük Selçuklu sınırlarına tecavüzler başlamıştı.  Ama daha kötüsü Sultan Melikşah’ın öz amcası Kavurd’un  işgal girişimiydi. 18 yaşında tahta çıkan Melikşah amcasına kibar bir dille mektup yazarak uyardı. Kavurd ise  mektupla ikna olmamış ve 18 yaşında bir genci sultanlığa layık görmeyerek ” Öz kardaşım Alparslan’ın mirasına ben daha layığım” demiştir. Kavurd tahriklere de kapılarak  uyarıları dikkate almıyordu. Nihayetinde sabrı taşan Sultan Melikşah ; “Oğul varken  kardeş mirasa konamaz!” diyerek son sözünü söyledi.

Hükümdarlığını kabul etmeyen amcası Kirman Melik’i  Kavurd’u 1073 yılında Hemedan yakınlarında yenerek esir etti.  Kirman ve çevresinide Kavurd’un çocuklarına verdi. Bu zaferde Nizamülmülk’ün çok büyük emekleri olmuştur.

Halifenin Tasdiki

Sultan Melikşah babası gibi şeriata bağlı bir hükümdardı. Tahta oturmuştu ama bir sorun vardı. İslam Halifesi’nin tasdiki… Melikşah Gevherayin’i halifeden tasdik alması için görevlendirdi. Gevherayin bağdat’a gitti. Halife, Gevherayin’i çok güzel karşıladı.  Halife tasdik etmekle kalmadı ve hiç bir hükümdara verilmemiş bir lakabı verdi ; “Kasım Emir-ül Mümin”…

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Sultan Muhammed Tapar Kimdir?

Tirmiz’e Sefer

Tastik işlerini halleden Sultan Melikşah seferlere başladı. İlk sefer olarak Tirmiz’e yürüdü.Semerkand Hanı Şems’ül Mülk (Nasr) Alparslan’ın şehadetinden sonra Tirmizi ele geçirmişti.Melikşah, bir kısım kuvvetlerini Sav-Tegin’in kumandasında Ceyhun kenarına yolladı. Sav-tegin yolda Karahanlı ordusunu mağlup etti.  Karahanlı komutanı Kebûd-Câme bu savaşta öldü. Büyük Selçuklu’nun ciddiyetini anlayan Nasr özür dileyip, bağlılığını arz ettikten sonra Melikşah onu affetti.  1075’de Kafkasya’ya sefere çıkan Melikşah Kartli bölgesini hakimiyetine aldı ve idaresini sav-tegin’e bıraktı

Suriye Selçuklu Devleti

Sultan Melikşah kardeşi  Tutuş’u Suriye fetihleri için tayin etti. 1078’de Tutuş, Suriye’de Fatimiler üzerine yürüyerek Şam’ı feth etti. Burada Sultan Melikşah’a karşı isyan eden Atsız’da,Tutuş tarafından cezalandırıldı. Suriye tamamen tutuş tarafıdından ele geçirildi. Ve Suriye Selçuklu Devleti kuruldu.

Devlet Hudutları Akdeniz’e Dayandı

1085’de Diyarbakır’ı ele geçiren Büyük Selçuklular, Mervani Devleti’ne son verdi. Sultan Melikşah ertesi yıl Suriye üzerine sefere çıktı. Urfa, Halep ve Menbiç kalelerinden sonra Antalya’ya ilerliyordu.  Böylelikle devletin hudutları Akdeniz‘e kadar geliştirildi.

Elbisesini Seccade Yaptı

Antalya’yı feth eden Sultan Melikşah, elbisesini yere serip seccade yapıp namaz kıldı. Allah’a şükür eder ve Antalya denizinden kum alır. Sonra Karadeniz’e ilerleyen  Melikşah feth  ettiği bölgelerden de kum alır . Aldığı kumları İran’a babası Alparslan’ın kabrine götürüp  serpen Melikşah; “Sultan Babam! İşte sana müjde! Çocuk olarak bırakmış olduğun oğlun, tüm cihanı fethetmiştir.” dedi.

Halifenin Huzurunda

Tarihler 1087’yi gösterdiğinde Sultan Melikşah ramazan bayramından sonra dönemin İslam halifesini ziyarete Bağdat’a gitmiştir. Sultan’ın Nehir yolu ile gelmesi için, halife tarafından özel bir gemi tahsis edilmiş. Bağdatlılar Melikşah’ı, büyük bir coşkuyla karşıladı. Halife’nin huzurna çıkan Melikşah ayakta durmayı tercih ediyordu. Ama halifenin ısrarı ile halifenin hazırlattığı şeref mevkiine geçti ve oturdu. Nizam`ül Mülk devlet adamlarını tek tek tanıttı.

Daha sonra Halife’nin veziri Ebu Şüca şöyle hitap etti. “Ey Sultan Melikşah!Allahü Teala’nın halifelik ve imamlık nasip ettiği,İslam ümmetini kendisine teslim etmiş olduğu Efendimiz, emaneti sana verdi. Allahü Teala düşmanlarına karşı kuvvetli olman için sana iki kılıç verdi. Düşmanın diyarlarını dolaşır onlara boyun eğdirirsin.Halkın işlerini kusur etmemeye özen gösterir ve onun için himmetini sarf edersin.Halife’ye itaat ettikçe bütün iyilikler sana teveccüh eder.Bereket senin üzerien yağar.”

Sultan Melikşah saygı ile saraydan ayrılırken Halife’nin elini öpmek istedi. Fakat Halife buna izin vermedi ve hilafet yüzüğünü çıkararak Melikşah’a verdi.  Melikşah yüzüğü öperek halifeye itaatini bildirdi ve yüzüğü geri halifeye iade etti. Daha sonra Nizamülmülkle beraber bir çok İslam aliminin kabirlerini ziyaret etti.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Sultan Berkyaruk

Hac Yolları

1092’de Bağdat’a giden Sultan Melikşah Yemen Hicaz ve Aden Bölgeleri’nin alınması için hazırlıklar yaptı. Aynı tarihte Mekke, Medine ve Arabistan’ın büyük bölümünü ele geçirdi. Melikşah, hac yollarını emniyet altına aldı.

Nizam`ül Mülk’ün Şehadeti

Tarih hicri 485 ramazan ayı(Ekim 1092)… Sultan Melikşah, Nizam`ül Mülk, Tâc`ül Mülk, Terken Hatun beraberce Bağdat’a giderlerken, Nihavend yakınlarında konaklamışlardır. Vezir Nizam`ül Mülk alim bir kişi idi. En büyük düşmanı ise sapık batıni Hasan Sabbah idi. Konaklama esnasında Hasan Sabbah’ın adamlarından Ebu Tahir adında bir cani sapık, iftar vakti Nizam`ül Mülk’e yaklaşmış ve bir dilekçe sunmuştur.  Nizam`ül Mülk dilekçeyi okurken aniden sapık tarafından hançerlenerek şehit edilmiştir. Vezir, İsfehan’da Büyükçay’ın yanına defnedildi. Türbesinin adı “Türbei Nizam’dır”.

Bir Şehit Hükümdar Daha

Nizam`ül Mülk’ün şehadetinden tam 35 gün sonraydı. Sultan Melikşah ava çıkmıştı. Burada zehirletilerek şehit oldu. Bazı kaynaklar yakıcı humma hastalığından vefat ettiğini söyler. Fakat çok kaynak zehirlendiğini belirtir. Hudrik adında bir hizmetçinin zehirlediği söylenir.  Ona bunu kimin yaptırdığı ise hiç bir zaman belli olmamıştır.

Şahsiyeti

Orta boylu, güçlü, hafif toplu bir yapısı vardı. Avcılıkta ustaydı. Huzurunda yapılan at koşularını büyük bir keyifle izlerdi. Afrika hariç tüm İslam dünyasında adı vardı. Sultan Melikşah için, fevkalade adaleti ile “Sultan`ül alem”, “es-Sultan`ül Muazzam” gibi lakaplar söylenirdi.  Türk milletinin yetiştirdiği ender ldierlerden biridir. Erken yaşta şehit olmasına rağmen icraati, adaleti, ihtişamlığı ile Muhteşem Melikşah idi…  Allah gani gani rahmet eylesin.

Sultan Melikşah Büyük Selçuklu Devleti Hükümdarı
Sultan Melikşah Büyük Selçuklu Devleti Hükümdarı . Alparslan’ın oğlu ve Sencerin babası.

Bir Cevap Yazın

Pin It on Pinterest