Osmanlıca’da Kalın Harfler

Uzun bir aradan sonra Osmanlıca Türkçesi ile tekrar beraberiz. Herkese Selamun Aleyküm. Bu gün ki tarih konumuz Osmanlıca’da Kalın Harfler. Daha önceki derslerde Osmanlı Türkçe’sinin ne kadar önemli olduğundan bahsetmiştik. Ünlü tarihçilerin Osmanlıca ile ilgili sözlerini sizlerle paylaşmıştık. Bizler de elimizden geldiğince Osmanlıca çalışmaları ile sizlere hizmet sunmayı amaçlıyoruz. Osmanlı Türkçe’si atalarımızın bizlere bıraktığı en az 700 yıllık bir mirastır. Bu mirasa sahip çıkmalıyız. Bu mirasa sahip çıkmak için Osmanlıca’yı tek tek öğrenmemiz icap etmektedir. Tarihini seven herkes Osmanlı Türkçesi’ne sahip çıkmak zorundadır!

Osmanlıca Arap harflerinden oluşmaktadır. Bu gün nasıl Latin harfleri ile Türkçe yazıyorsak, bir dönemde Arap harfleri ile Türkçe yazıyorduk. Bilindiği üzere Arap harflerinde ses benzerliği olan bir çok harf vardır. Kaf, kef gibi, sad, dat gibi… Peki bu harfler nerelerde kullanılır?Osmanlı Türkçe’sinde kalın okunan kelimelerde kalın harfler kullanılır. Bu harfler kullanılırken belli bir kurala göre nizam alırlar. Peki Osmanlıca’da Kalın Harfler hangileridir? Kalın harfler nasıl okunur? Tüm bu soruların cevabını makalemizin devamında bulacaksınız.

Osmanlıca’da Kalın Harfler Hangileridir?

Daha önce sizlere okutucu harfleri anlatmıştık. Bu günde Osmanlıca’da Kalın Harfler  konusunu işleyeceğiz. Kısa bir hatırlatma yapalım. Okutucu harflerimiz ا,ی , و ,ه …Ayrıntılı incelemek için elif ve vav harfleri için tıklayınız. He ve Ye harfleri için tıklayınız. Okutucu Harfler . Arap harflerinde sesleri bir birine çok benzeyen harfler vardır. Bunlar kimisi ince kimisi kalın okunmaktadır. bu gün kalın harfleri sizlerle paylaşacağız . İlk kalın harfimiz ile başlayalım.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Sultan 2.Abdülhamid Han'ın Hizmetleri
Osmanlıca'da Kalın Harfler hangileridir? Kuralları nelerdir?
Osmanlıca’da Kalın Harfler hangileridir? Kuralları nelerdir?

1- Hı (خ)Harfi

Türkçe imla kurallarında “Hı (خ) Harfi” Osmanlıca’da Kalın Harfler  arasında yer almaktadır. Arapça da, Hı (خ) harfi yanında benzer ses olan ha(ح) ve he(ه) harfleri vardır.  Peki hı (خ), ha(ح) ve he(ه) harfleri neye göre farklılık gösterir.

  • Türkçe olan kelimelerde asla ha(ح) harfi kullanılmaz.
  • Kalın sesli  hecelerde hı (خ) harfi kullanılır.
  • İnce sesli hecelerde he(ه) harfi kullanılır.

Örnek;

خرما خرطوم خبر خ
Hurma Hortum Haber

2- Sad (ص) Harfi

Osmanlıca’da Kalın Harfler konusunun ikinci harfi sad (ص) harfidir. Arapça harflerinde ise sad (ص) harfine benzer ses olarak se (ث) ve sin(س) harfleride vardır. Peki bu ses benzeri harflerin farklılıkları nelerdir ?

  • Se (ث) harfi Türkçe kelimelerde kullanılmaz.
  • Sad (ص) harfi kalın kelimelerde kullanılır.
  • sin(س) harfi ise ince söylenen kelimelerde kullanılır.

Örnek;

صحبت صباح صحت ص
Sohbet Sabah Sıhhat Sad

 

3- Dat(ض) Harfi

Belki de en çok kafa karıştıran Osmanlıca’da Kalın Harfler konusudur. Dat(ض) harfi bazı zamanlar “-de” sesi bazı zamanlar “-ze” sesi olarak okunur. Bunların yanında ze(ز), zâl(ذ), zı(ظ) sesleri de vardır. Şimdi sırasıyla inceleyelim. Bu harfler nerede nasıl kullanılır basit ip uçları ile çok net anlaşılacaktır.

  • Ze(ز) harfi genellikle Türkçe kelimelerde kullanılır.
  • Zâl(ذ), zı(ظ) ve dat(ض) harfi Türkçe kelimelerde asla kullanılmaz.

Yani Osmanlı Türkçesi’nde dat(ض) harfi sadece Türkçe olmayan kelimelerde kullanılır. Az önce de dediğimiz gibi bazen -ze, bazen -de sesi verebilir. Ama bu sesleri kalın olarak verir.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Kolay Osmanlıca

Örnek;

ضربه ضلالت ضابط ض
Darbe Dalalet Zabit Dat

 

4- Tı (ط) Harfi

Osmanlıca’da Kalın Harfler konusunun bir diğer önemli harfi tı (ط) harfidir. Şimdi öncelikle özelliklerini anlatalım

  • Tı (ط) harfi, Türkçe kelimelerin başında ise,(ta, tı, to, tu) sesi olarak daima kalın okunur.
  • Kelimenin ortasında ise kalın dahi olsa te (ت) harfi ile yazılır. Örnek: Tutam  (طوتام) 

Tı (ط) kalın harf örneği;

طاوله طوربه طراق ط
Tavla Torba Tarak

5- Zı (ظ) Harfi

Zı () harfi Türkçe kelimelerde asla kullanılmaz. Yukarıda Osmanlıca’da Kalın Harfler konusunda üçüncü madde [Dat(ض)] konusunda bilgiler verilmiştir.

Örnek;

ظالم ظلم ظفر ظ
Zalim Zulüm Zafer

 

6- Gayın (غ) Harfi

Osmanlıca’da Kalın Harfler konusunun belkide en kolay ve basit konusu diyebiliriz. “G” ve “Ğ” harflerinin yerine kullanılır.

  • Kelimenin ilk hecesi kalın ise gayın (غ) harfi başlanır. (Ga, go, gu, gı) gibi.
  • “Ğ” kalınca hece ise gayın (غ) harfi ile ince hece ise kef (ک  veya گ) harfleri kullanılır.

Örnekler;

آغاچ غول غرور غدا غ
Ağaç Gol Gurur Gıda Gayın

7- Kaf (ق) Harfi

“K” harfinin (ka, kı, ko, ku) kalın sesleri kaf (ق) harfi ile kullanılır. Tüm (ke, ki, kü, kö) harfleride kef (ک) harfi ile kullanılır.

Örnek;

قونیه قاوون قولاق ق
Konya Kavun Kulak Kaf

 

 

Bir Cevap Yazın

Pin It on Pinterest