Osman Gazi ‘nin Hayatı

Osman Gazi, birinci Osmanlı hükümdarıdır.  Dünyanın en uzun ömürlü beş devletinden birisi olan Osmanlı Devleti’nin kurucusudur. Babası Oğuzların, Bozok kolundan Kayı Boyu aşiret lideri Ertuğrul Gazi’dir.  1258 tarihinde Söğüt’de doğdu.  Osman Gazi ‘nin annesi Halime Sultan’dır.

Osman Gazi Kayı boyunun önde gelen kumandanlarından savaş taktikleri öğrendi. İslami usullere göre yetiştirildi.  Genç yaşında katıldığı gazalar ve kazandığı zaferlerle komutanlığa layık olduğunu ıspatladı. Sürekli Şeyh Edebali’nin sohbetlerine katılan Osman Gazi, 19 yaşlarındayken o meşhur rüyayı gördü. Rüyasında “Şeyh Edebali’nin böğründen çıkan bir hilal, Osman Bey’in  göğsüne giriyor. Göğüsünden çıkan bir ağaç ise tüm cihanı sarıyordu. insanlar ise ağacın meyvelerinden  ve gölgesinden faydalanıyordu…” Bu mübarek rüya üzerine Şeyh Edebali, kızı Mâl Hatun ile Osman Bey’i  evlendirir.

Daha önceleri kızını Osman Gazi ‘ye vermek istemeyen Şeyh Edebali, o meşhur rüyadan sonra fikrini değiştiriyordu. Bunun en büyük etkeni ise, “İstanbul’un fethi’nin” Osman Gazi ‘nin soyundan gelen birine nasip olacağını anlıyordu. Peygamber Efendimiz Hz.Muhammed Mustafa (SAV)’in müjdesine nail olmuş biri ile akraba olmak , Şeyh Edebali’nin hoşuna gitmiş ve Osman Gazi ile Mâl Hatun’un evlenmelerine izin vermişti.

Tarih 1281’e geldiğinde koca bir ömrü cihad ile geçirmiş olan 90 yıllık çınar Ertuğrul Gazi hakkın rahmetine kavuşuyordu. Türbesi Bilecik’in Söğüt ilçesindedir. Eruğrul Gazi’nin vefatı üzerine Kayı Boyu Beyi Osman Gazi oluyor.

Osman Gazi Dönemi

Osmanlı padişahlarının ilki olan Osman Gazi, 27 yıl saltanat sürmüştür. Saltanatlığı sırasında yaptığı önemli savaşlar şunlardır:

  • Koyunhisar
  • Dimbos
  • Sakarya Seferleri

Feth Ettiği Yerler

  1. İnegöl
  2. Kolca Kalesi
  3. Karacahisar Kalesi
  4. Yarhisar Kalesi
  5. Yundhisar Kalesi
  6. Yenişehir Kalesi
  7. Marmarcık Kalesi
  8. Köprühisar Kalesi
  9. Kestel Kalesi
  10. Kete Kalesi
  11. Ulubad Kalesi
  12. İmralı Adası
  13. Koçhisar
  14. Harmanhisar Kalesi
  15. Akhisar Kalesi
  16. Geyve Kalesi
  17. Lüblüce Kalesi
  18. Lefke Kalesi
  19. Hisarcık Kalesi
  20. Tekfurpınarı Kalesi
  21. Yenikale
  22. Karagöz Kalesi
  23. Yanıkçahisar Kalesi
  24. Karatekin Kalesi
  25. Ebusuyu Kalesi
  26. Karacebeş Kalesi
  27. Tuzpazarı Kalesi
  28. Kapucuk Kalesi
  29. Keresteci Kalesi
  30. Orhaneli
  31. Akyazı
  32. Ayanköy
  33. Karamürsel

Ermenibeli (Pazarköy)’de Tuzak!

Selçuklu Devleti’nin uç beyi olan Kayılar, Söğüt ve Domaniç’e hakimdiler. Babasının vefatından sonra Kayı lideri olan Osman Gazi, Bizans tekfurları ile iyi geçinmek istedi. Tekfurların içinde en çok Bilecik Tekfuru ile anlaşıyordu. Bilecik Tekfuru’na sürekli eşyalar emanet ediliyordu…

İnegöl tekfuru Nikola ise Osman Gazi ‘nin giderek yükselmesini  görüyordu.  Osman Gazi’nin başarıları Nikola’nın gözünü korkutuyor ve kendisine tehdit olarak görüyordu. Nikola diğer tekfurlara  kendilerini korumalarını istedi. Osman Gazi ile arası çok iyi olan Bilecik tekfuru ise durumu anında Osman Bey ‘e iletti.

Osman Gazi bu ahvali Kayı’nın ileri gelen beyleri ve kumandanları ile istişare etti.Bunların başında  Akçakoca, Abdurrahman Gazi, Aykut Alp, Konur Alp, Turgut Alp gibi Beyler geliyordu.  İstişarenin ardından İnegöl ‘ün fethine karar verildi. 1284’de Ermenibeli’de (Pazarköy)gerçekleşen çarpışmada Nikola ve adamları kurdukları tuzağa kendileri düştü. Ermenibeli’de oluşan çatışmada Osman Gazi’nin yeğeni Bay Koca şehit düştü. Bay Koca Osmanlı Hanedanı’nın ilk şehididir.

Ekizca’de Nikola’ya Karşı İkinci Zafer

Yenilginin intikamını almak isteyen İnegöl  tekfuru Nikola ,Karacahisar Tekfuru ile birleşerek Osman Gazi ‘ye saldırdılar. 1288 ‘de yapılan bu muharebede Osman Gazi iki tekfuruda mağlup etmeyi başardı. Fakat bu seferde Bay Koca’nın babası, Osman Bey’in ağabeyi Sarı Yatu Savcı Bey  şehit düştü.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Kıbrıs Nasıl Kaybedildi?

Söğüt’ün Yurt Olarak Verilmesi

Osman Gazi, Anadolu Selçuklu hükümdarı Gıyaseddin Mes’ud tarafından ödüllendirildi. Osman Bey’ in bu başarısı Söğüt’ün yurt olarak kendisine verilmesine neden oldu. Bunun üzerine gazalara devam edildi . Bir gece ani bir baskınla Ağabeyi ve yeğeninin katili olan Nikola ve pek çok askeri öldürüldü.

Tekfurlar Telaşlanıyor

Osman  Gazi ‘nin ardı ardına gelen zaferleri bir çok tekfuru telaşlandırdı. İznik ve Bursa tekfurlarını korkutmaya başladı.  Bunların üzerine Nikola gibi başarılı bir tekfurun Osman Bey’ e yenilmesi bu telaşlarını iki katına çıkardı.

Bu başarılı zaferler Anadolu Selçuklu Sultanlığı tarafından tekrar ödüllendirildi . 1289 yılında açıklanan bir fermanla  Kayılar’ ın vergiden muaf olduklarını ve Kayılar’a Eskişehir ve İnönü  çevresinin verilmesine karar verildi . Ayrıca Osman Gazi’ye alem, tuğ, kılıç ve gümüş takımlı at hediye edildi. Bu hediyeler Beğlik alameti manasına gelmektedir.

Karacahisar ve Yarhisar  tekfurları birleşip Osman Gazi ‘ye karşı ittifak kurdular.  Bunun üzerine 1291 yılında Karacahisar feth edildi. Daha sonra Sakarya Irmağı’nın kuzeyine akınlar başlatıldı. Osman Gazi gazalardan kazanılan ganimetlerin  beşte birini Selçuklu Sarayına gönderiyor, geri kalanı ile de hem gazilere ganimet olarak veriyor hemde kuruluş aşamasında olan devletin ihtiyaçlarını karşılıyordu.

Osman Gazi 1290’lı yıllarda teşkilatlanmaya ağırlık verdi.  Geleceğe yönelik faaliyerlerde bulundu.  Bu gelişmeler Bizans Tekfurları’nı daha da çok telaşlandırdı . Savaş meydanında yenemeyeceklerini anlayınca hileli yollara baş vuruldu.

Düğün

Bilecik Tekfuru ile Yarhisar tekfurunun kızı  evlendirip düğün tertip ettiler ve Osman Gazi ‘yi de düğünde suikast yapıp öldürmek için davet ettiler.  Suikast olacağını Harmanhisar Beği Köse Mihal haber verdi. Bunun üzerine Osman Bey tedbirli bir şekilde düğüne gitti.

Daha önceden Bilecik Tekfuru ‘na kadınlar vasıtası ile eşyalar emanet edilirdi. Bu sefer kadınlar yerine kadın kılığına girmiş askerler eşyaları emanet vermeye gitti. Kadın kılığına giren askerler şehri ele geçirdi. Osman Gazi’de  düğünden dönen Bilecik Tekfur ‘unu Derbend denilen yerde pusuya düşürüp yenilgiye uğrattı. Tekfur askerlerinin çoğu öldürüldü ve düğüne gidenlerin bir kısmı esir alındı.

Geline de Nilüfer adı verilip oğlu Orhan Bey’e nikahlandı.  Ertesi günde Yarhisar kalesi fethedildi.  İnegöl’de Turgut Alp tarafından fethedildi.

Ve Devlet Kuruluyor…

Osman Gazi Batı’da gazalara devam ederken, Anadolu Selçuklular Moğol İlhanlı istilasına uğruyor. İlhanlı hükümdarı Gazan Han, Selçuklu hükümdarı Aleaddin Şah’ı İran’a götürüyor. Bu suretle Anadolu Selçuklu Hükümdarlığı fetret devrine giriyor. Bu boşluktan faydalanan Osman Bey 1299 yılında bağımsızlığını ilan ediyor. Daha önceden verilen Beğlik alametleri ile her kaleye kadılar,  subaşı, dizdarlar tayin ediliyor. Köylere tımar olarak sipahiler verildi. Yundhisar ve Yenişehir kaleleri fethedildi(1301).  Devlet beş bölgeden oluştu. Her bölgeye güvenilir komutan atandı. Orhan Gazi ‘ye Sultanönü, Gündüz Alp’ e Eskişehir, Aykut Alp’ e İnönü,  Hasan Alp’ e Yarhisar ve Turgut Alp’ e İnegöl verildi.

Koyunhisar Zaferi

Osman Gazi artık Bizans için büyük bir tehlikeydi. Dört yüz çadırla Anadolu Selçuklu hududuna yerleşen Kayılar, Osman Bey ile artık devlet haline gelmişti. Artık Osman Bey’in tekfurlarla durdurulamayacağı anlaşılmıştı. Bizans Kayseri İkinci Andrinikos Paleoloğos güven duyduğu kumandanlardan Musalonu ‘yu Osman Bey ‘in üzerine yolladı. 1301 senesinde İznik’in Koyunhisar kalesi civarında karşılaştılar. 27 temmuz 1301 tarihinde yapılan ve Osmanlı Tarihi ‘nde Koyunhisar muharebesi diye adlandırılan savaşta Osmanlı orduları galip geldi. Koyunhisar Savaşı’nın önemi Osmanlı ordusu ile Bizans ordusu ilk kez doğrudan savaşmıştır.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Tarihçi Yazar Yavuz Bahadıroğlu

Koyunhisar zaferinin ardından 1302 yılında Köprühisar kalesi fehedildi. İznik çevrelerine ve Kıtırlı Dağ eteklerine kaleler yapıldı. Kıtırlı Dağ eteğine yapılan kaleye Taz Ali kumandasında 100 asker  verildi. Böylece İznik ablukaya alındı. 1306 yılında senesinde Bursa Tekfuru komutasında ki muttefik Bizans tekfurlarına sefer yapıldı. Osman Gazi Bizans tekfurlarını Dinboz’da mağlup etti. Kestel,  Kete ve Ulubad kaleleri Osmanlı kuvvetlerinin eline geçti.

Bizans’ın, Moğol İlhanlılarla Akrabalık Kurma Çabaları

Osman Gazi gazalar ile sınırlarını sürekli genişletmesi, Bizanslıları korkuya sürükledi. Bu korku onları İlhanlılarla akrabalık kurmaya kadar götürdü. Bizans Kayseri kızı Maria, İlhanlı lideri Gazan Han ile nişanlandırıldı. Gazan Han’ın ölümüylede Olcaytu Han ile nişanlandırıldı. İlhanlılar ile Bizanslılar Osman Bey ‘ye karşı böylelikle birleşmiş oldu. Fakat bu birleşme de Osman Beyi durduramadı . Yalova’ya akınlar düzenlendi. Osmanlılar denize ulaşmış oldu. İmralı Adası feth edilerek ilk deniz üssüne ulaştı.

Osmanlıların tesis ettiği adil idare , Bizanslıların ağır vergisinden bıkmış olan Hristiyan halk  ve kumanlarından da taktir toplamıştır. Bundan dolayı Hristiyanlar Osmanlı himayesini tercih etmeye başlamışlardı. Rumlar Osman Gazi himayesine gönüllü sığınmaya başladılar. Bunlardan biride Harmanhisar tekfuru Köse Mihal’dir. 1313’de müslüman olup gönüllü olarak Osmanlıya bağlanmışlardır. Mihal Köse ve nesli uzun yıllar Osmanlı’ya hizmet etmişlerdir.

Köse Mihal katıldığı gazalardan dolayı Gazi ünvanınıda aldı.Osmanlı’ya sayısız hizmeti bulundu. 1313 yılında Yanıkçahisar, Geyve, Tekfurpınarı, Akhisar, Hisarcık, Lefke, Lüblüce, Yenicekale ve Karagöz kaleleri fethedildi. Bursa, Osmanlı topraklarının tam ortasında kaldı. Uludağ ve Kaplıca yollarına iki kale inşa edildi. Başlarına da Osman Gazi ‘nin yeğenlerinden Aktimur ve Balaban  tayin edildi .

Çavdarlılar ‘ın Düşmanca Tavrı

Moğol istilasından Anadolu’ya kaçan Çavdar aşireti, Osmanlı’ya düşmanca hal tutunmuşlardır. Bunun üzerine Osman Gazi ‘nin oğlu Orhan Bey Oymapınar’ da yapılan muharebede Çavdar Beyi esir alınmış ve asiler cezalandırılmıştır.

Bursa’nın Fethi

Osman Gazi ‘nin en büyük arzusu Bursa’ yı fethetmekti. Fakat artık yaşlandı ve hastalandı. Bu vazife ise Orhan Gazi ‘ye kalmıştı . Osman Bey Orhan Gazi’yi Mudanya’ya Kara Timurtaş Bey’ ide  Gemlik seferine gönderdi . Bursa ablukası daha da güçlendirildi. Osman Bey hayatta iken oğlu Orhan Bey akınlara devam etti ve Osmanlı topraklarını sürekli genişletti.  Ayanköy, Akyazı, Karamürsel, Bu gün Orhaneli olarak bilinen Atranos feth edildi(1323-1325).  Yıllardır abluka altında olan Bursa’ nın fethi Osman Bey ‘in en büyük arzusu idi. Oğlu Orhan Gazi 6 Nisan 1326 yılında Bursayı feth etti. Bursa artık müslüman olmuştu. Osman Bey ve müslümanların arzusu yerine getirildi.

Koca Çınar Devriliyor

Bursa’nın fethinden sonra, Hocası Şeyh Edebali’nin ve hanımı Mâl Hatun’un arka arkaya vefat etmesinden sonra Osman Gazi’nin hastalığı iyice şiddetlendi. Osman Bey vasiyetini yaptıktan sonra 1326’da Söğüt’de vefat etti. Kabri Bursa’da ki gümüşlü Künbed’indedir.

Sosyal Medya Sitemiz

One thought on “Osman Gazi ‘nin Hayatı

Bir Cevap Yazın

Pin It on Pinterest