Kıbrıs Nasıl Kaybedildi?

Kıbrıs Nasıl Kaybedildi? Bu soru günümüzde sürekli farklı görüşlere neden oluyor. Görüşlerden bir tanesi “Kıbrıs’ın Abdülhamid döneminde kaybedildiğini” savunuyor. Bir diğer görüş ise Kıbrıs’ın Lozan’da kaybedildiğini savunuyor. Tarih yazan bir milletiz. Bu yüzden mi bilinmez ama, millet olarak tarih okumayı pek sevmeyiz. Özellikle günümüzde tarihi, ya kısa kısa anlatan belgesel tarzı programlarda ya da  televizyon dizilerinden takip ediyoruz. Bu nedenle de bir çok konuda yanlış bilgiye sahip oluyoruz. Bu yanlış bilgiler yüzünden de sürekli bu tarz polemikler yaşıyoruz. Bu tartışmaların bir tanesi de “Kıbrıs Nasıl Kaybedildi?” sorusudur. Kıbrıs nasıl alındı ve nasıl kaybedildi sorularını tarih sitemizde bulabileceksiniz.

Kıbrıs Nasıl Kaybedildi?” sorusuna geçmeden önce Kıbrıs’ı nasıl kazandığımızı hatırlayalım. İnebahtı Deniz Savaşı’nı kaybeden Osmanlı donanması ağır bir yara almıştır. Kısa sürede dağılan donanmasını toparlayan Osmanlı, 1571 yılında Kıbrıs’ı fetheder. Bunun üzerine Sokullu Mehmed Paşa düşman kuvvetlere şu sözü söyler. “Siz bizi İnebahtı’da yenerek sakalımızı kestiniz, Biz ise Kıbrıs’ı alarak sizin kolunuzu kestik. Kesilen sakal daha gür çıkar.”  1571’de Kıbrıs’ın fethi ile  Türkler Kıbrıs’a ayak basmıştır.  Kıbrıs’ın “nasıl alındığını?” öğrendik. Şimdi sıra “Kıbrıs Nasıl Kaybedildi?” sorusunun cevabını aramaya geldi. Dikkatli bir şekilde okuyalım.

Kıbrıs Nasıl Kaybedildi?

Kıbrıs Nasıl Kaybedildi? sorusunun cevabı 93 Harbi’nden başlıyor. Sultan İkinci Abdülhamid tahta oturalı beş ay olmuştu. O dönemler Osmanlı’nın birinci meşrutiyet dönemiydi. Ülkeyi Mithat Paşa ve ekibi yönetiyordu. Yani Sultan İkinci Abdülhamid asla devlet işlerine karıştırılmıyordu. Dönemin meclisinde Rusya’ya harp ilan edilmesi kararı, Mithat Paşa ve ekibi tarafından aldırıldı. 27 Nisan 1877 günü Rusya’ya harp ilan edildi. Mithat Paşa ordunun önemli birliklerini Süleyman Paşa’nın emrine verdi. Süleyman Paşa ise Şıpka geçidinde affedilmez hatalar yaparak Türk ordusunun önemli bölümünü harcadı. Süleyman Paşa Filibe’ye ve ordan da Edirne’ye çekildi. Süleyman Paşa mütareke istemek zorunda kaldı. Fakat Ruslar ilerlemeye devam ediyor ve hedefleri Payitaht İstanbul’du…

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Reis Yaptı Siz Baktınız!

En başından beri Ruslarla savaşa karşı olan Abdülhamid Han Kraliçe Viktorya’ya telgraf çekerek mütarekeleri başlatır. Daha sonra meclisi kapatarak idareyi ele alır. 3 Mart 1878’de Ayastefanos Antlaşması yapılır. Fakat maddeleri çok ağırdır. Bu antlaşma bir nevi Osmanlı’nın sonunu getirmekteydi. Sultan’ın siyasi zekası burada kendini gösterir. 4 Haziran 1878’de İngilizler ile anlaşır. İngilizler’in Kıbrıs’a üs kurması şartı ile Ayastefanos’da Osmanlı aleyhine olan maddeler düzeltilir ve yerine Berlin Antlaşması imzalanır. Hatta kaybedilen Balkan toprakları geri alınır. Bu antlaşma Kıbrıs Nasıl Kaybedildi? sorusunun cevabı değildir. Sultan 2.Abdülhamid Berlin Antlaşması’nın sonuna şu maddeyi eklettirir; “Hukuk-i Şahaneme asla halel gelmemesi şartı ile muhadenameyi tasdik ederim” İşte bu şart ile ingilizlere adada üs kurmasına izin verildi. Ruslar ise Batum Ardahan ve Balkan topraklarından çekildi.

Berlin Antlaşması’na göre ada Osmanlı’ya ait kalacak, adanın gelirleri İstanbul’a yollanacaktı. Peki Kıbrıs Nasıl Kaybedildi? İşte sorunun cevabına geldik. 1878 Berlin Antlaşması’ndan 1914’e kadar Kıbrıs  bizim hakimiyetimizde kalmıştır. 1914’te Birinci Dünya Savaşı patlak verir. Osmanlı’yı İkinci Abdülhamid Han’ı devirenler yönetmektedir. Enver ve Talat Paşalar ülkenin idaresini eline almıştır. Tüm kararları onlar alır ve Osmanlı’yı Almanya’nın yanında savaşa sokarlar. Bunun üzerine İngilizler 5 Kasım 1914’te üs olarak kullandıkları Kıbrıs’ı ilhak ederler. 1923 Lozan Barış Antlaşması’nın 20. maddesinde aynen şöyle yazılmaktadır; “Madde 20: “Türkiye, Britanya Hükümeti’nce Kıbrıs’ın, 5 Kasım 1914’te ilhakını tanıdığını bildirir.” Kıbrıs’ın kaybedilmesinin sebebi ne Sultan İkinci Abdülhamid’dir, ne de Lozan görüşmelerine giden İsmet İnönü’dür. Kıbrıs’ın kaybedilmesine sebep olan kişiler sırasıyla, Mithat Paşa(I.Meşrutiyet Dönemi), Enver Paşa ve Talat Paşa’dır (II. Meşrutiyet Dönemi).

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Devlet Nasıl Yıkılır?

Sultan’ın Dehası

Sultan II.Abdülhamid’in dehasını Berlin Antlaşması’ndan yıllar sonra görüyoruz. “Kıbrıs Nasıl Kaybedildi?” ve “kimler sebep oldu?” cevabını aldık. Berlin Antlaşması’nda Sultan 2. Abdülhamid’in  eklettiği bir madde vardı. “Hukuk-i Şahaneme asla halel gelmemesi şartı ile muhadenameyi tasdik ederim” maddesiydi. Bu madde konulurken Sultan 2.Abdülhamid Han, kraliçenin güvencesini istemiştir. Yani bu madde kraliçenin güvencesi altında konulmuştur. Aradan yıllar geçer, Osmanlı yıkılır, Türkiye Cumhuriyeti kurulur ve Adnan Menderes hükümeti 1950’den sonra seçilerek idareyi ele alır. Dönemin dış işleri bakanı Fatin Rüştü Zorlu, Sultan 2. Abdülhamid Han’ın Berlin Antlaşması’nda koydurduğu maddeye dayanarak Kıbrıs’ta Türkiye adına garantörlük ister. Uzun çabalar sonucu garantörlük Fatin Rüştü Zorlu tarafından alınır. 1974 Kıbrıs Barış Harekatı bu garantörlük hakkı sayesinde yapılır. Demek oluyor ki;  Sultan İkinci Abdülhamid Han’ın Berlin antlaşmasında ki koydurduğu madde Kıbrıs Barış Harekatı’na da vesile olmuştur.

Kıbrıs Nasıl Kaybedildi?
Kıbrıs Nasıl Kaybedildi? Bu belge Adnan Menderes hükümetinin, Sultan 2.Abdülhamid’in Berlin Antlaşması’nda ki koydurduğu maddeye dayanarak garantörlük istediğinin ispatıdır. 

Bir Cevap Yazın

Pin It on Pinterest